Projekty
- “ Przyszli specjaliści otwarci na europejski rynek pracy” (2023-1-PL01-KA122-VET-000125117)
- Zagraniczna mobilnośc edukacyjna uczniów i absolwentow oraz kadry ksztalcenia zawodowego
- Młodzi technicy z Pleszewa z europejskimi kwalifikacjami” (2025-1-PL01-KA122-VET-000335063)
- Mobilność uczniów i kadry w edukacji szkolnej o numerze 2025-1-PL01-KA122-SCH-000344255 w ramach Programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021-2027
- Krzyż wpisany w przestrzeń. Kapliczki i krzyże przydrożne w - Cyfrowa Szkoła Wielkopolska 2030 - podprojekt Wielkopolska Akademia Odkrywców Dziedzictwa Kulturowego
Krzyż wpisany w przestrzeń. Kapliczki i krzyże przydrożne w - Cyfrowa Szkoła Wielkopolska 2030 - podprojekt Wielkopolska Akademia Odkrywców Dziedzictwa Kulturowego
„Krzyż wpisany w przestrzeń. Kapliczki i krzyże przydrożne” to nazwa projektu realizowanego przez uczniów w ramach Cyfrowej Szkoły Wielkopolskiej 2030 i podprojektu Wielkopolska Akademia Odkrywców Dziedzictwa Kulturowego. W skład zespołu wchodzi 11 uczennic i uczniów naszej szkoły. Są to: Jędrzej Becker, Magdalena Budzińska, Anastasiia Buhaichuk, Julia Bus, Stanisław Cieślak, Oskar Gauza, Marcel Kałużny, Oliwia Kiełbasa, Tomasz Kwiryng, Lena Mrozińska i Szymon Skitek. Opiekunem dydaktycznym zespołu jest Janusz Waliszewski.
Mamy drona!
Dzięki uczestnictwu w projekcie zespół otrzymał do swej dyspozycji drona DJI Mini 3 Fly. Mamy teraz okazję „spojrzeć na wszystkich z góry”. Wbrez pozorom latanie dronem wiąże się z wieloma ograniczeniami, w tym także związanym z prawem lotniczym. Dzięki uprzejmości pana Dariusza Niemczewskiego, anglisty w naszej szkole, odbyliśmy krótkie przeszkolenie z obsługi drona. Pogoda dopisała średnio, stąd pierwsze loty odbyliśmy na sali gimnastycznej, aby wkrótce przenieść się na zewnątrz. No cóż, całkiem fajna zabawa, do której dodać należy spore możliwości poznawcze.
3
Wizyta w Muzeum Regionalnym w Pleszewie
Realizując projekt, którego tematem będzie określenie roli i znaczenia przydrożnych kapliczek i krzyży dla szeroko rozumianego wielkopolskiego dziedzictwa kulturowego. Inspiracją dla wyboru tego tematu była historia pleszewskiej kapliczki przy ulicy Piaski, która w 1940 roku została przez Niemców wysadzona w powietrze. W historii tej intrygujące było pytanie: po co Niemcy to zrobili? Nadal toczyli przecież wojnę. Zastanawiające było to co zyskiwali poprzez niszczenie kapliczek i krzyży na terenie Wielkopolski. Z tego co wiemy w katolickiej przecież Bawarii nie podejmowano takich działań. Aby znaleźć odpowiedź na to pytanie poszliśmy do naszego Muzeum gdzie wysłuchaliśmu wykład pana Dyrektora Adama Staszaka, na temat niemieckiej, antykatolickiej polityki w okupowanej Wielkopolsce.
Krzyż wpisany w przestrzeń
Kapliczki i krzyże przydrożne to temat naszego projektu, nie sposób więc nie zwrócić się o pomoc do kapłanów, którzy mogą wyjaśnić nam aspekt teologiczny stawianych kapliczek i krzyży. Podskórnie czuliśmy, że nie mogą być one stawiane bez zgody władz kościelnych. Udaliśmy się zatem do Wieczyna, gdzie posługę kapłańską sprawuje ks. dr Marek Zbaracki, do niedawna katecheta w naszej szkole. Efektem wizyty jest wywiad załączony wywiad.
Czas na fotografię lotniczą, czyli dron w akcji
Postanowiliśmy odwiedzić i nagrać film prezentujący lotnicze, powierzchniowe badania archeologiczne. Obiektem naszego zainteresowania stała się wieś Grodzisko pod Pleszewem, gdzie znajdują się relikty wczesnośredniowiecznego grodu pamiętającego piastowską Polskę. To może wydawać się dziwne, ale to co znajduje się pod ziemią doskonale widać z powietrza. Dla porównania w Grodzisku nagraliśmy dwa filmy: jeden z poziomu gruntu, a drugi z powietrza. Sami oceńcie jakie możliwości daje fotografia lotnicza.
Widzisz je ale nie dostrzegasz
Taki wniosek można wyciągnąć z przeprowadzonych przez nas ankiet, w których wzięło udział ponad stu uczniów naszej szkoły oraz prawie trzydziestu dorosłych z naszego powiatu. O ile większość spośród osób dorosłych nie tylko dostrzega i identyfikuje przydrożne krzyże i kapliczki w swoim otoczeniu widząc w nich znaczący element naszego dziedzictwa kulturowego, to nasi rówieśnicy niemal tych obiektów nie dostrzegają. Wydaje się to dziwne o tyle, że tylko w naszym regionie zidentyfikowaliśmy ich ponad 150. Niemożliwe więc, żeby pozostawały one niezauważone. Nie jest zatem dziwne, że wśród naszych rówieśników kulturowy, historyczny i cywilizacyjny aspekt znajdujących się w naszej przestrzeni krzyży i kapliczek był niemal niezauważalny. Szkoda, bo to ogromna część naszego dziedzictwa kulturowego.
Wysogotówek – Kapliczka kapliczek
Podjarociński Wysogotówek to niewielka wioska, o której zapewne większość spośród was nie słyszała. Jego wojenna historia jest po prostu niesamowita i jednocześnie także związana z naszym powiatem (przypomnijmy, że przed II wojną światową Pleszew znajdował się w powiecie jarocińskim).
Niemcy w czasie okupacji całą Wielkopolskę włączyli w skład III Rzeszy. Ich doświadczenia z okresu zaborów jednoznacznie wskazywały na ogromną rolę katolicyzmu dla przetrwania polskości na ziemiach zagarniętych przez Prusy. Stąd, już 22 grudnia 1939 r., gauleiter Artur Greiser wydał pierwszy nakaz o usunięciu z Wielkopolski, przemianowanej przez Niemców na Warthegau - Kraj Warty, wszystkich pomników i figur o wymowie religijnej. Ponieważ nakaz został bez odzewu, na początku 1940 r. namiestnik przypomniał o usunięciu z miejsc publicznych figur i pomników. Na terenie parafii Twardów, do której należy Wysogotówek młodzież niemiecka zrzeszona w Hitlerjugend nocą usunęła w okolicy wszystkie krzyże i rozbiła figury. Załadowane na dwa wozy krzyże zawieziono do Wysogotówka i zmagazynowano w stodole Niemca Deckego przeznaczając je na opał. Gdy latem nagle strzecha stodoły stanęła w ogniu, oczom ludności polskiej ukazały się krzyże. Stary Niemiec Decke widząc ogień rzekł wówczas: "Ręka boska was dosięgła". Oprócz stodoły Decków ogień przeniósł się także na obejście sąsiadów. Mimo ogromnego pożaru, krzyże nie spłonęły. Ocalone przed ogniem zostały zniszczone przez hitlerowców. Polacy potajemnie pozbierali pasyjki ze zniszczonych krzyży i później umieścili je w krzyżu – pomniku tej wielkiej tragedii. Co roku w święto Podwyższenia Krzyża przy tym pomniku gromadzą się wierni dla uczczenia wydarzeń z wojny.
Źródło: Janina Grala, Znad Lutyni
Mapa krzyży i kapliczek w naszym powiecie
Zbliżamy się do finału naszego projektu. Założyliśmy sobie zidentyfikowanie i umieszczenie na mapie powiatu wszystkich kapliczek i krzyży przydrożnych. W tak krótkim czasie okazało się to zadaniem ponad nasze siły, choć udało nam się rozpoznać ich ponad 150. Już w trakcie realizacji projektu w aplikacji Targeo odkryliśmy, nieco przypadkowo, funkcję lokalizującą przydrożne kapliczki, mogło to w dużym stopniu ułatwić nasze zadanie szkoda więc, że odkryliśmy to tak późno. Na pozyskaną ze starostwa powiatowego mapę drogową nanieśliśmy zidentyfikowane przez nas kapliczki i krzyże przydrożne. Czeka nas jeszcze zrealizowanie filmu, który ma zaprezentować naszą pracę.
2
Walka Niemców z symbolami kultu katolickiego w Pleszewie
Dzieje kapliczki przy ul. Piaski były dla nas impulsem do zajęcia się tematyką roli kapliczek i krzyży dla naszego dziedzictwa kulturowego. Kapliczka nie była jedynym zdewastowanym obiektem katolickim w Pleszewie. Na Rynku, do 1942 roku, na czterech narożnikach stały cztery barokowe figury: św. Floriana – przy wlocie ulicy Kaliskiej, św. Wawrzyńca przy ul. Sienkiewicza, św. Jana Nepomucena przy ul. Poznańskiej oraz Matki Bożej przy ul. Kraszewskiego. Decyzją okupantów niemieckich zostały one usunięte. Po wojnie, decyzją władz komunistycznych, na rynek wróciła jedynie figura Matki Bożej, przesunięta na Plac Kościelny. Dzisiejsze usytuowanie tych obiektów prezentują dodane zdjęcia.
1